JoppenhofWelkom op het onderzoek gedeelte van onze website!

De evolutie van financiële markten

Met onze groep onderzoeken we waarom er tussen samenlevingen zulke grote verschillen in financiële ontwikkeling bestaan. Dit geldt niet alleen voor de wereld van vandaag maar het is ook één van de meest in het oog springende kenmerken van de Europese geschiedenis vóór de Industriële Revolutie. Tegenover een kleine groep zeer succesvolle commerciële economieën – de Italiaanse stadstaten, enkele Zuid-Duitse steden, de kustgewesten van de Lage Landen, Zuid-Oost Engeland – staat een veel groter gebied met traditionele, agrarische samenlevingen waarin slechts een kleine elite toegang had tot financiële markten.

Ons onderzoek maakt gebruik van de grote politieke en economische verschillen die tot 1800 ook binnen de Lage Landen bestonden. De landgewesten behielden grotendeels hun traditionele agrarische structuur en slechts in de kustgewesten ontwikkelde zich een veel modernere economie. Er waren bovendien grote politieke verschillen tussen Noord- en Zuid. Nadat Karel V in 1550 de eenwording van de Nederlanden voltooid had, viel het gebied na de Opstand (1568) uiteen in een Republiek in het noorden en een monarchie in het zuiden. Voor ons onderzoek creëert deze geschiedenis een natuurlijk experiment. We reconstrueren de financiële ontwikkelingen in verschillende landsdelen en kunnen deze vervolgens koppelen aan de variatie in economische en politieke omstandigheden.

Mensen laten altijd financiële sporen na, en de bewaard gebleven private en publieke bronnen stellen ons in staat de omvang en organisatie van financiële markten in een groot aantal steden in de Lage Landen te vergelijken. Onze dataverzameling begon in 2008 en heeft inmiddels nieuwe tijdreeksen met rentestanden en effectenprijzen opgeleverd, die we zullen gebruiken om voor de periode 1500-1800 een Europese benchmark voor de ontwikkeling van financiële markten te maken. Ook blijkt het mogelijk om met de bewaard gebleven bronnen de rol van tussenpersonen en de beleggingsportefeuilles van individuen en instellingen gedetailleerd in kaart te brengen.