You are currently browsing the tag archive for the ‘kredietcrisis’ tag.
Utrech
t, 19 juli 2010
Zojuist de cijfers ingeleverd voor de cursus Schuld van ’t Kapitaal die we dit jaar voor de tweede keer gaven aan studenten economie en geschiedenis. We hebben geprobeerd de studenten via de crisis van nu te interesseren voor de vraag waarom op sommige plekken in de wereld wel en op andere plekken geen moderne financiele systemen ontstaan. Maar de crisis spreekt natuurlijk het meest tot de verbeelding, zoals prachtig blijkt uit een filmpje waar Arthur Steijvers, een van de deelnemers, ons op attendeerde: crisisofcredit.
Nederland is crisismoe blijkt uit onderzoek. Lange tijd kon ik om de economische crisis niet wakker liggen, laat staan dat ik er moe van zou worden. Tot twee maanden geleden. Toen kwam ik er achter dat ik me in een vlaag van verstandsverbijstering had ingeschreven voor een vak over economische geschiedenis. Op de middelbare school gezakt op economie én geschiedenis, leek met dit de ideale combinatie voor een totale mislukking. Om mijzelf het jargon eigen te maken stort ik me ter voorbereiding dapper op het definiëren van een stuk of honderd economische begrippen. ‘Geschiedenis gaat over iets dat al geweest is, economie gaat over cijfertjes,’ dacht ik nog heel naïef. Ik had verwachten dat begrippen over economische geschiedenis aan duidelijkheid niets te wensen over zouden laten. Na een speurtocht over internet langs Wikipedia en verschillende economische sites blijf ik in totale verwarring achter. Het blijkt dat de begrippen recessie, depressie, financiele crisis, economische crisis, faillissement en surseance te pas en te onpas door elkaar gebruikt worden. Dit komt de duidelijkheid natuurlijk niet te goede. En iets dat je niet goed kunt volgen maakt je sneller moe. Crisismoe in dit geval. En dat is zonde, want als je eenmaal over de minimale basiskennis beschikt blijkt een economische crisis een interessant en gelaagd fenomeen. Een fenomeen ook dat alle Nederlanders aangaat en alleen daarom al het volgen waard is. Daar moet wel bij gezegd worden ik met een tentamen in het vooruitzicht mijn eigen crisis-emotie heb ontwikkeld: Crisis Angst.
Amsterdam, 28 mei 
In de NRC van vandaag stond een groot stuk over voorgenomen regulering van de markten voor kredietderivaten – de onbegrijpelijke instrumenten waarmee de huidige kredietcrisis begonnen is. Wat willen de Amerikaanse en Europese overheden? Centrale clearing-instanties. Dat wil zeggen: alle transacties moeten op een centrale plek aangemeld worden, zodat toezichthouders toezicht kunnen houden. En wat zeggen de derivatenhandelaars daarop? Het moet niet te gek worden, anders verhuizen wij naar Singapore of Hong Kong – ver weg van het Westerse toezicht.
399 jaar geleden vond er iets soortgelijks plaats. Op 27 februari 1610 kondigden de Staten van Holland een wet af waarin stond dat aandelenhandelaren alle termijntransacties in de boeken van de VOC moesten registreren. Zo wilden de Staten misstanden in de handel voorkomen. Maar wat deden de aandelenhandelaren? Zij sloten contracten met elkaar waarin zij afspraken zich niet te houden aan de registratieplicht. Derivatenmarkten laten zich niet snel reguleren – 400 jaar geleden niet en vandaag nog steeds niet. Juist het informele karakter van deze markten met bijbehorende lage transactiekosten maakt ze zo aantrekkelijk. Derivatenhandelaren zullen altijd weer nieuwe wegen vinden om het toezicht te omzeilen.
Utrecht, 10 mei 2009
Handel in aandelen en opties, de AEX index, hoge bonussen, de staat die banken opkoopt. Het nieuws over de economische crisis vliegt je om de oren en het lijkt soms net een ingewikkelde versie van Monopoly. Iedereen heeft als doel zo veel mogelijk geld te verdienen. Sommige mensen denken dat dit typisch iets van de huidige tijd is, maar in de Gouden Eeuw was het in Nederland niet anders.
De Gouden Eeuw draaide om geld. Mensen kochten op krediet, leenden bij een pandjesbaas of spaarden voor later. Rijken belegden hun geld ook toen al in ondernemingen of in effecten. Door te kijken hoe financiële markten in de Gouden Eeuw ontstaan zijn en welke factoren daar aan bijgedragen hebben kunnen we er achter komen waarom lang niet alle landen hoog ontwikkelde financiële markten hebben.
Net als bij Monopoly hebben de financiële markten spelregels en een gebruiksaanwijzing. Deze zijn alleen een beetje ingewikkelder dan die van het bordspel. Om écht te snappen hoe financiële markten werken zou je ze moeten voelen en beleven. Wij gaan er met een team van enthousiaste docenten, onderzoekers en studenten voor zorgen dat dat kan! Er komt een online game waarbij je in de huid van een historisch persoon uit de Gouden Eeuw kan kruipen om zelf te gaan handelen in VOC aandelen, krediet op te nemen of te investeren in een bedrijf.
Via dit weblog houden we iedereen op de hoogte van de vorderingen van ons team, van onze successen en van onze tegenslagen. Ook zullen we regelmatig onze visie op de actuele economische crisis geven. Hoe ziet de wereld er uit als je er met een economisch-historische bril op naar kijkt?
